Een arbeidsmarkt vol tegenstellingen

Een historisch kantelpunt. Zo werd de arbeidsmarkt eind vorig jaar in de media omschreven. Een groei in het aantal werkenden, maar tegelijkertijd ook een stijging van het aantal werklozen. Daarnaast zien we in de media tegenstrijdige koppen: ‘Al 1500 banen weg bij ABN AMRO’ versus ‘Personeelstekorten in zorg, techniek en onderwijs’.

De arbeidsmarkt laat steeds scherpere tegenstellingen zien. Maar welke thema’s voeren de boventoon? Hoe wordt er gekeken naar de opkomst van AI? En is er nog ruimte voor hoop?

Op al die vragen geven wij antwoord. We analyseerden de media-aandacht rondom de arbeidsmarkt over de afgelopen twee kwartalen. We delen onze bevindingen in deze blog!

Een versnipperde arbeidsmarkt

In de berichtgeving zien we twee thema’s veelvuldig terug. Enerzijds zien we reorganisaties in sectoren zoals de financiële dienstverlening. Anderzijds zijn er aanhoudende personeelstekorten in uitvoerende sectoren zoals de zorg en bouw. Sommige sectoren hebben dus moeite om mensen te vinden en andere sectoren verliezen juist banen. Dit contrast laat zien dat de arbeidsmarkt sterk versnipperd is.

AI als zondebok

Bij de ontslagen wordt AI vaak als hoofdschuldige aangewezen. Die verklaring wordt ook veelvuldig overgenomen in de media. Tegelijk klinkt er een duidelijk tegengeluid. Experts, onder andere van het UWV, wijzen juist op stijgende kosten en economische druk als onderliggende oorzaak. Veel media framen AI als reden voor de ontslagen, terwijl er tegelijkertijd ook kritiek klinkt op die framing. 

Worden er in de media nog andere oorzaken genoemd? Zeker. Juist in sectoren waar personeel het hardst nodig is, neemt ook de druk op werknemers zichtbaar toe. In uitvoerende sectoren speelt onveilig werk een grote rol. Zo heeft in het onderwijs bijna de helft van de docenten te maken met fysiek geweld en stijgt in de bouw het aantal dodelijke ongevallen. Daarnaast worden ook de strijd om schaars talent en de remmende werking van kosten en regelgeving genoemd als oorzaken van een ‘krakende’ arbeidsmarkt.

Ruimte voor optimisme

Gelukkig is er hoop! In de media zien we ook duidelijke oplossingsrichtingen. Zo wint de ‘skills-first’ benadering terrein. Werkgevers kijken steeds minder naar cv’s en steeds vaker naar vaardigheden. Daarnaast wordt er vaker gezocht naar onbenut talent, bijvoorbeeld onder statushouders en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Twee verhalen, één arbeidsmarkt

Opvallend is het verschil tussen mediatypen. Landelijke media zien het als een politiek en economisch vraagstuk en focussen zich vooral op crisis en onzekerheid. Vakmedia leggen juist vaker de nadruk op oplossingen, concrete initiatieven en positieve ontwikkelingen binnen sectoren.

Verschillende werkelijkheden

Een ding is zeker: de arbeidsmarkt is gespleten. Deze analyse laat zien hoe verschillend de arbeidsmarkt wordt belicht per sector,  stakeholder en type medium. Juist die tegenstellingen bepalen momenteel het arbeidsmarktdebat.

Ontdek de volledige analyse

Benieuwd naar alle inzichten? Bekijk hier de volledige media-analyse over de arbeidsmarkt.

Vragen over de analyse? Neem contact op met media-analist Bart!